تفاوت اظهارنامه مالیات عملکرد و ارزش افزوده؛ مشمول کدام یک هستید؟

اگرچه اظهارنامه عملکرد و اظهارنامه ارزش افزوده هر دو جزو تکالیف مالیاتی یک مودی به حساب می‌آیند، اما باید بدانید هر کدام از آنها نیاز به رعایت قانون و زمان بندی مختص به خود دارند. در نظر داشته باشید که اشتباه گرفتن این دو می‌تواند مودی را درباره زمان ارسال، اطلاعات مورد نیاز و حتی اصل تکلیف مالیاتی دچار سردرگمی نماید. اگر شما نیز همچنان با مفهوم کلی اظهارنامه و انواع آن آشنا نیستید، ابتدا راهنمای اظهارنامه مالیاتی چیست را مطالعه نمایید. پس از آشنایی با این مفهوم، پیشنهاد می‌کنیم به سراغ تفاوت اظهارنامه مالیات عملکرد و ارزش افزوده رفته و بدانید که هر کدام چه زمانی و برای چه مودیانی مطرح می‌شوند.

تفاوت اظهارنامه مالیات عملکرد و ارزش افزوده چیست؟

زمانی که صاحب یک کسب و کار می‌خواهد با تفاوت اظهارنامه مالیات عملکرد و ارزش افزوده آشنا شود، قطعاً باید بداند حتی اگر این دو اظهارنامه به صورت همزمان مطرح شوند، از یک منطق و قانون پیروی نکرده و کاملا جدا از همدیگر هستند. برای مثال در مالیات عملکرد، موضوع اصلی درآمد مشمول مالیات و نتیجه فعالیت اقتصادی مودی خواهد بود؛ اما در مالیات بر ارزش افزوده مواردی چون معاملات مشمول، مالیات و عوارض فروش و اعتبار مالیاتی خرید مورد توجه قرار می‌گیرد.

البته در نظر داشته باشید که تفاوت اظهارنامه مالیات عملکرد و ارزش افزوده تنها به مبنای محاسبه محدود نمی‌شود؛ چرا که مواردی چون دوره مالیاتی، زمان انجام تکلیف، اطلاعات موردنیاز و شرایط مشمولیت نیز در این دو متفاوت هستند. حال برای اینکه شما تصویر روشن‌تری از این تفاوت‌ها داشته باشید، می‌توانید در جدول ذیل با مهم‌ترین تفاوت‌ها آشنا شوید. در واقع این امکان برای شما وجود دارد تا پس از شناخت دقیق تفاوت اظهارنامه مالیات عملکرد و ارزش افزوده، بدانید کدام تکلیف به وضعیت پرونده شما مربوط بوده و چرا انجام یکی از این موارد، الزاما به معنی انجام دیگری نیست!

چه مودیانی مشمول ارسال اظهارنامه عملکرد و ارزش‌افزوده هستند؟

زمانی که شما تفاوت اظهارنامه مالیات عملکرد و ارزش افزوده را بررسی می‌نمایید، باید بدانید که این تفاوت‌ها برای تمامی افراد اعم از اشخاص حقیقی و حقوقی حائز اهمیت خواهد بود. از آنجا که مواردی چون نوع فعالیت، درآمد، معاملات و شرایط قانونی پرونده نیز در تعیین تکلیف نهایی موثر خواهد بود، می‌بایست جزئیات هر گروه را به طور جداگانه بررسی نمایید. 

مودیانی که با تکلیف مالیات عملکرد مواجه‌اند

زمانی که صحبت از قانون مالیات‌های مستقیم به میان می‌آید، معمولاً گروه‌های زیر باید وضعیت خود را از نظر مالیات بر درآمد و تکالیف اظهارنامه عملکرد بررسی نمایند.

اشخاص حقوقی و شرکت‌ها

شرکت‌ها و اشخاص حقوقی مشمول مقررات مالیات‌های مستقیم، اصولاً مکلف به ارائه اظهارنامه، ترازنامه و حساب سود و زیان مربوط به عملکرد خود هستند.

صاحبان مشاغل و اشخاص حقیقی

افرادی که به فعالیت‌های شغلی مختلف مشغول هستند، در صورت مشمول بودن می‌بایست درآمد حاصل از فعالیت خود را در چارچوب قانون اظهار نمایند. همچنین بر اساس ماده ۹۵ قانون مالیات‌های مستقیم، صاحبان مشاغل موظف‌اند اسناد و مدارک مربوط به فعالیت خود را نگهداری کرده و اظهارنامه مالیاتی را بر اساس اطلاعات آن‌ها تنظیم نمایند.

صاحبان مشاغل مشمول تبصره ماده ۱۰۰

الزاماً همه صاحبان مشاغل در شرایط یکسانی برای ارائه اظهارنامه عادی نیستند. این امکان برای شما وجود دارد تا در صورت برخورداری از شرایط و پذیرش مالیات مقطوع تبصره ماده ۱۰۰، بتوانید از ارائه اظهارنامه عادی و بخشی از تشریفات مربوط معاف شود. شرایط این تسهیلات برای عملکرد سال ۱۴۰۴ که در سال ۱۴۰۵ اظهار می‌شود، در دستورالعمل‌های همان سال مشخص شده است. 

مودیانی که ممکن است مشمول ارزش افزوده باشند

زمانی که صحبت از مالیات بر ارزش افزوده به میان می‌آید، معیار اصلی را باید در خصوص نوع کالا یا خدمت و معامله انجام‌شده مدنظر داشته باشید. بر اساس ماده ۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده، عرضه کالا و ارائه خدمات در ایران و همچنین واردات و صادرات، در چارچوب این قانون بررسی می‌شوند. در نتیجه هنگام بررسی مشمولیت ارزش افزوده، معمولاً گروه‌های زیر باید وضعیت خود را بررسی نمایند.

فروشندگان کالاهای مشمول

اگر کالاهای عرضه‌شده مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده باشند، تکالیف مربوط به ارزش افزوده باید بررسی شود.

ارائه‌دهندگان خدمات مشمول

ارائه خدمت نیز در صورت قرار گرفتن در دامنه قانون، می‌تواند برای مودی تکالیف ارزش افزوده ایجاد نماید.

واردکنندگان و صادرکنندگان

در قانون ارزش افزوده واردات و صادرات نیز دارای احکام مشخصی بوده و نمی‌توان صرفاً بر اساس داخلی یا خارجی بودن معامله، درباره مشمولیت تصمیم گرفت.

فعالان دارای معاملات معاف

معاف بودن یک کالا یا خدمت از ارزش افزوده باید بر اساس موارد مقرر در قانون به‌ویژه ماده ۹، بررسی شده و به هیچ وجه نمی‌توان هر فعالیتی را صرفاً به دلیل ماهیت آن معاف تلقی کرد.

کاهش ریسک در ارسال اظهارنامه؛ چه زمانی بررسی پرونده توسط متخصص ضروری است؟

تا به اینجای کار شما پس از شناخت تفاوت اظهارنامه مالیات عملکرد و ارزش افزوده، متوجه شده‌اید که هر دوی این موارد از نظر مبنا، زمان‌بندی، اطلاعات مورد نیاز و شرایط مشمولیت با هم متفاوت هستند. همانطور که پیش‌تر بیان شد، هر چه شرایط پرونده پیچیده‌تر باشد، بررسی دقیق‌تر اطلاعات و تکالیف مالیاتی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در نتیجه اگر شما نیز به شرایط ذیل دچار شده‌اید، می‌بایست پرونده شما با دقت بیشتری بررسی شود.

شما می‌توانید در واقعیت زمانی که مشمولیت مالیاتی مشخص نباشد، حجم تراکنش‌ها بالا باشد، اطلاعات نیاز به تطبیق داشته و یا چند تکلیف مالیاتی باید به طور هم‌زمان مدیریت شود؛ به طور کامل با تفاوت اظهارنامه مالیات عملکرد و ارزش افزوده آشنا شوید. در چنین موقعیتی بررسی پرونده توسط متخصص می‌تواند به کنترل اطلاعات، تشخیص صحیح تکالیف و انجام منظم‌تر فرآیند ارسال کمک چشمگیری نماید. البته در نظر داشته باشید این موضوع به معنای ضرورت استفاده از متخصص برای همه مودیان نیست؛ چرا که هرچه ابهام و پیچیدگی پرونده بیشتر باشد، ارزش بررسی تخصصی نیز به همان میزان افزایش می‌یابد.

لازم به ذکر است پلتفرم “های‌حساب” با برقراری راه اتصالی میان متقاضیان و حسابداران و مشاوران مالیاتی تایید شده، این مسیر را به منظور شروع فرآیند بررسی و انجام پرونده آسان‌تر می‌نماید. حال اگر شما درباره تفاوت اظهارنامه مالیات عملکرد و ارزش افزوده یا طریقه انجام ارسال اظهارنامه خود اطمینان کافی ندارید، این امکان برای شما وجود دارد تا در این پلتفرم درخواست ارسال اظهارنامه مالیاتی خود را ثبت نموده و از یک متخصص توانمند و با سابقه برای بررسی وضعیت پرونده خود کمک گیرید.

جمع بندی

در پایان می‌دانید که اظهارنامه عملکرد و اظهارنامه ارزش افزوده دو روال کاری کاملا جدا از یکدیگر بوده و هیچ‌کدام نمی‌توانند جایگزین دیگری شوند. اینکه کدام یک از این موارد با شرایط کاری شما تناسب دارد؛ به نوع فعالیت، وضعیت پرونده و شرایط مالیاتی‌تان بستگی دارد. بنابراین صرفاً نمی‌توان با شناخت نام اظهارنامه‌ها درباره روند مالیاتی تصمیم گرفت! حال از آنجایی که صاحبان کسب‌وکار با تفاوت اظهارنامه مالیات عملکرد و ارزش افزوده آشنا هستند، مسئله اصلی در اینجا انجام دقیق و به‌موقع این تکالیف مالیاتی خواهد بود.

در پلتفرم “های‌حساب” برای شما این امکان فراهم شده تا اظهارنامه‌های مالیاتی خود را اعم از مالیات عملکرد و ارزش افزوده، با همراهی مشاوران تایید شده از سوی ما بررسی، تکمیل و در نهایت با بهترین روند ارسال نمایید.

سوالات متداول تفاوت اظهارنامه مالیات عملکرد و ارزش افزوده